Koloniewoning off-grid  

Dromen - Durven - Doen

Eerste (bijna) zelfvoorzienende woning ter wereld is in aanbouw in Frederiksoord

Bij de nieuwe koloniewoningen zorgen in de tuin geplaatste zonnepanelen voor de benodigde stroom.   Foto: Archief DvhN

Het eerste (bijna) zelfvoorzienende huis ter wereld is in aanbouw in Drenthe. 
Over drie weken is de woning, aan de Hooiweg-Zuid in Frederiksoord, in casco gereed.

Aardwarmte en een warmtepomp houden de woning straks op temperatuur en leveren warm water. 
Zonnepanelen voorzien het huis van stroom. Maar de woning krijgt ook geen aansluitingen op het riool en het drinkwaternet en wordt hiermee compleet off-grid, zoals het in vaktermen heet.

‘Niemand is ons hiermee vóór geweest’

,,Voor zo ver ik weet, is nog niemand ter wereld ons hiermee vóór geweest”, zegt verantwoordelijk aannemer Hilco Broekman uit Nijensleek. Samen met de Dieverder installateur Arend Sjabbens is hij tweeënhalf jaar aan het puzzelen geweest om alles technisch rond te krijgen. Tussentijds lichtte de bouwer soms een tipje van de sluier op.

Dat nu daadwerkelijk wordt gebouwd aan het eerste zelfvoorzienende huis is voor hem evenwel geen reden de vlag uit te hangen. Er is nog één prangend ‘maar’.

Voorlopig aansluiting op het lichtnet 

Broekman: ,,De zonnepanelen leveren in de zomer meer elektriciteit dan nodig, terwijl je in de winter te kort komt. 
Die ‘zomerstroom’ zou opgeslagen moeten worden, maar daar hebben we nog altijd geen bevredigende oplossing voor gevonden. Dit eerste off grid-huis krijgt voorlopig een normale aansluiting op het openbare lichtnet. Ik verwacht dat er binnen vijf jaar alsnog een goede opslagmogelijkheid voor elektriciteit voorhanden is. 
Maar zó lang wilden we niet wachten met het bouwen van deze woning.”

De oplossing die tot voor kort het kansrijkst leek, was om het surplus aan opgewekte stroom om te zetten in gasvormig waterstof.

Broekman: ,,Maar de productie van waterstof kost op zich al veel energie en de opslag vraagt op dit moment nog te veel ruimte. Bovendien wist de RUD (Regionale Uitvoeringsdienst, red.) ons te vertellen dat er voor het maken van gas een bedrijfsbestemming op de woning moet liggen. Dat zou een lange procedure worden, waar we maar niet aan moesten beginnen.”

Broekman bouwt tientallen ‘nieuwe koloniewoningen’

Bouwbedrijf Broekman realiseerde de afgelopen jaren tientallen ‘nieuwe koloniewoningen’ in Frederiksoord en Wilhelminaoord. De huizen lijken aan de buitenkant als twee druppels water op de koloniehuisjes die een slordige twee eeuwen geleden in deze omgeving zijn gebouwd.  De nieuwbouw is evenwel energieneutraal: de huizen zijn optimaal geïsoleerd en de bewoners wekken net zo veel energie op als dat ze zelf verbruiken. 
’s Zomers leveren ze ongeveer net zo veel stroom aan het net als dat er in de winter aan wordt onttrokken.

Het off-grid huis is feitelijk ook zo’n nieuwe koloniewoning, alleen zijn er technisch nog heel wat méér stappen gezet. Een IBA-systeem (IBA staat voor Individuele Behandeling Afvalwater) vangt alle afvalwater op en breekt de verontreiniging af.

Het Hardenbergse bedrijf Mijn Waterfabriek levert een vat dat hemelwater ondergronds opvangt, waar er geen zuurstof bij kan. Gezuiverd is dit water geschikt voor bijvoorbeeld toilet, wasmachine en de tuin. 
In een apart circuit zorgt ultraviolet licht voor verdere zuivering tot drinkwater.

Wethouder onthult plaquette

De eerste off-grid woning is gekocht door kolonisten: mensen uit de omgeving. Broekman: ,,We hebben hen vanaf het begin nauw betrokken bij alle technische keuzes.” 
Vrijdag 21 februari zal wethouder Henk Doeven van de gemeente Westerveld op de bouwplaats een plaquette onthullen.  Het casco van het huis is dan gereed. ,,Er wordt op dit moment nog aan gemetseld.”

Het is de bedoeling dat zo’n 200 meter verderop aan de Hooiweg nog een tweede off-grid woning wordt gebouwd. Daar is nog geen koopcontract voor getekend, aldus de aannemer. Belangstellenden moeten vanwege de innovatieve techniek rekening houden met een meerprijs van 10 á 15 procent in vergelijking met een standaard-nieuwe koloniewoning, zegt hij.

Afspraak is: 60 nieuwe koloniewoningen

In totaal zouden in Frederiksoord en Wilhelminaoord 60 nieuwe koloniewoningen worden gerealiseerd. 
,,Er zijn er nu 38 opgeleverd”, laat Broekman weten. ,,We zijn recentelijk met de bouw van het 42 ste huis gestart.” 
Hij verwacht dat binnen drie jaar alle afgesproken 60 woningen gereed zijn.

bron: Hans Knijff, Dagblad van het Noorden, 30 januari 2020